မသန္စြမ္းသူတစ္ဦး မတရားျပဳခံရေသာအခါ

ရန္ကုန္၊ ဇြန္ ၁၈ – ရန္ကုန္ဆင္ေျခဖံုးက ေျခမသန္တဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ မစံပယ္(အမည္လႊဲ)ကို လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္က မိသားစုနဲ႔ နီးစပ္သူ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးက အယံုသြင္းၿပီး ဆိတ္ကြယ္ရာတစ္ခုဆီ  ေခၚေဆာင္သြားပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕၊ ကေလးသူငယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕မ်ားရဲ႕ ကြင္းဆင္းပညာေပးေဆြးေႏြးပြဲေတြ တက္ေရာက္ဖူးတဲ့ မစံပယ္ဟာ သူအႏၱရာယ္ရွိေနၿပီဆိုတာ ကို သိလိုက္တာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ အဲသည္ လူရဲ႕ လက္ထဲကေန ရွိသမွ်ခြန္အားသံုးၿပီး ထြက္ေျပးလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

“သူက သမီးရဲ႕ ရင္သားေတြကို ကိုင္လို႔ သမီး သူ႕လက္ေတြကို ကုန္းကိုက္ပစ္တယ္၊ ရွိသမွ်အားကုန္သံုးၿပီး တြန္းထုတ္ပစ္တယ္”လို႔ မစံပယ္က ေျပာပါတယ္။

သူအိမ္ျပန္ေရာက္တယ္ဆိုရင္ပဲ အေၾကာင္းစံုေျပာျပေတာ့ မတရားျပဳက်င့္ ဖို႔ ႀကံစည္ႀကိဳးစားသူကို မိဘေတြက တရားစြဲဆိုခဲ့ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးသူငယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ေတြရဲ႕ အကူအညီယူၿပီး တရားစြဲတာပါ။ ႏွစ္ႏွစ္ ေက်ာ္ၾကာ စစ္ေဆးမႈေတြအၿပီးမွာေတာ့ တရား႐ံုးကသက္ေသခိုင္လံုတဲ့အမႈမဟုတ္ဘူးလို႔  ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။

႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ မျပည့္စံုမႈကို အားနည္းခ်က္သဖြယ္ ထိုးႏွက္တတ္တဲ့ လူမႈဝန္းက်င္မွာ မသန္စြမ္းသူေတြဟာ တရားဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ေပးမႈ ရရွိဖို႔က လြယ္လြယ္နဲ႔ ျဖစ္မလာပါဘူး။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားခံရ၊ ေစာ္ကားဖို႔ ႀကံစည္ခံရသူ အမ်ားစုဟာ ရင္ဖြင့္ ေျပာဆိုဖို႔၊ တိုင္တန္းၾကဖို႔ ခဲယဥ္းလွပါ တယ္။ မသန္စြမ္းသူေတြလည္း သည္လို ျဖစ္ရပ္မ်ိဳး ႀကံဳရတဲ့အခါ တရားခြင္ကို ေရာက္လာဖို႔ဟာ ေတာ္႐ံုခံႏိုင္ရည္နဲ႔ေတာ့ မရႏိုင္ပါဘူးလို႔ မသန္စြမ္းသူမ်ားအေရး လုပ္ေဆာင္ေနသူေတြက မွတ္ခ်က္ျပဳၾကပါတယ္။

သည္အေျခအေနမွာပဲ မသန္စြမ္းသူ တို႔ အႏိုင္အထက္ျပဳခံရမႈ ဘယ္ေလာက္ ရွိတယ္ဆိုတာ မွတ္တမ္းတင္၊ စစ္တမ္း ေကာက္ယူမႈအားနည္းေနေသးတာ ေတြ႕ေနရပါတယ္။

စိတ္ဒဏ္ရာ

ပညာအလင္းပြင့္ ျမန္မာသုေတသန ေဖာင္ေဒးရွင္းက က်ား/မေရးရာ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္မန္ေနဂ်ာမေအးလဲ့ထြန္းက တခ်ိဳ႕မိဘေတြ ကိုယ္တိုင္က မသန္စြမ္းေတြကို ပစ္ပယ္ထားတာ ရွိတယ္။ လာဘ္ တိတ္တယ္၊ အလႈပ္႐ႈပ္တယ္၊ ရွက္စရာ ေကာင္းတယ္လို႔ ယူဆၾကတယ္လို႔ ဆိုပါ တယ္။

“အျခားသားသမီးေတြနဲ႔ အျပင္သြားခ်ိန္မွာ မသန္စြမ္းကေလးေတြကို အိမ္မွာထားခဲ့တာ စတဲ့ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြကို ကေလးဘဝကတည္းက ခံစားၾကရတာေၾကာင့္ မသန္စြမ္းအမ်ားစုမွာ စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ရွိေနတတ္ပါတယ္”လို႔ မေအးလဲ့ထြန္းက ေျပာပါတယ္။

မသန္စြမ္းသူေတြဟာ အနီးစပ္ဆံုး အသိုင္းအဝိုင္းျဖစ္တဲ့ မိဘ၊ ေဆြမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဖဲၾကဥ္ထားမႈ၊ လူစဥ္မမီသူေတြလို႔ ေျပာဆိုဆက္ဆံခံရမႈတို႔ေၾကာင့္ စာသင္ခန္းကို ေက်ာခိုင္းၾကရပါတယ္၊ မစံပယ္လည္း သည္လို အေျခအေနနဲ႔ ရင္ဆိုင္ဖူးသူပါ။

“သမီးကို ေက်ာင္းတက္တုန္းက သူငယ္ခ်င္းေတြက အက်ိဳ့း အက်ိဳးလို႔ ဝိုင္းေခၚၾကတယ္၊ သမီး သူတို႔နဲ႔ မကစားရဘဲ တစ္ေယာက္တည္းေနရတယ္၊ စိတ္မေကာင္းဘူး၊ ေက်ာင္းမေနခ်င္ေတာ့ဘူး” လို႔ ဆ႒မတန္းမွာ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့သူ မစံပယ္က ေျပာျပပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းပါ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူဦးေရ စုစုေပါင္းသန္း ၅၀ ရဲ႕  ၄ . ၆  ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ မသန္စြမ္းသူေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

အျမင္အာ႐ံုခ်ိဳ႕တဲ့သူေပါင္း ၁,၂၄၉,၇၃၇ ၊ အၾကားအာ႐ံုခ်ိဳ႕တဲ့သူေပါင္း ၆၇၃,၁၂၆၊ ဉာဏ္ရည္မသန္စြမ္းသူေပါင္း ၈၃၅,၅၉၈ ၊ ခႏၶာကိုယ္မသန္စြမ္းသူေပါင္း ၉၅၇,၇၃၆ ဦး ရွိေနတာပါ။

တိုင္းျပည္ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအျဖစ္ တည္ရွိေနတဲ့ အမ်ားနဲ႔ ကြဲျပားစြမ္းေဆာင္ႏိုင္သူ မသန္စြမ္းေတြကို မလိုလားအပ္သူေတြအျဖစ္ မ႐ႈျမင္ဘဲ လုပ္အားအ ျဖစ္ တိုင္းျပည္တည္ေဆာက္ေရးမွာ သူတို႔ တတ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာကေန ပါဝင္ေစရမယ္။ သူတို႔ရဲ႕အခြင့္အေရးကိုလည္း ကာကြယ္ေပးရမယ္လို႔ မသန္စြမ္းသူမ်ားအေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူတို႔က ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

လက္ေတြ႕မွာလည္း သူတို႔အေပၚ အျမင္သစ္၊ အေတြးသစ္နဲ႔ ျပဳမူဆက္ဆံ ေနရာေပးႏိုင္ဖို႔က တိုင္းျပည္မွာ အဆင္ သင့္မျဖစ္ေသးပါဘူး။ သည္ထက္ပိုဆိုးေနတာကေတာ့ မသန္စြမ္းေတြ လိင္ေစာ္ကားခံရမႈလိုမ်ိဳး စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ နစ္နာမႈေတြက လူအမ်ားရဲ႕အာ႐ံုစိုက္ျခင္း မခံရေသးတာပါပဲ။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အႏိုင္ က်င့္ခံရတဲ့ မသန္စြမ္း အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မွတ္တမ္းျပဳထားတာ အား နည္းေနေသးတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနားမၾကားသူမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအဖြဲ႕ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

‘ကြ်န္ေတာ္တို႔ မသန္စြမ္းအဖြဲ႕ေတြမွာ အခ်က္အလက္ေတြ စနစ္တက်ထိန္း သိမ္းထားတာ  သိပ္မရွိဘူး”လို႔ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။
အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ မတရားႀကံ စည္ခံရရင္ အေနအထိုင္၊ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈ၊ အသြားအလာ မဆင္ျခင္လို႔ ျဖစ္ရ တာဆိုၿပီး ျပစ္တင္ေျပာဆိုတာ ခံရတတ္ပါတယ္။
မသန္စြမ္းမိန္းကေလး မစံပယ္ဟာလည္း လိင္ေစာ္ကားခံရတဲ့ျဖစ္ရပ္အတြက္နဲ႔ ကဲ့ရဲ႕ေျပာဆိုတာကို ခံရမွာ စိုးရိမ္ေနခဲ့ ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကေလးသူငယ္နဲ႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသင္တန္းက ဆရာဆရာမေတြ လိုက္ပါကူညီေပးႏိုင္မယ္ဆိုတာကို ယံုၾကည္တဲ့စိတ္နဲ႔ တရားရင္ဆိုင္ တိုင္ၾကားဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာပါ။

ဥပေဒလိုအပ္ခ်က္

မသန္စြမ္းသူမ်ား အခြင့္အေရး ဥပေဒကို ၂၀၁၅ခုႏွစ္မွာ ျပ႒ာန္းထားၿပီးပါၿပီ။ သည္ဥပေဒမွာ မသန္စြမ္းသူေတြဟာ ႏိုင္ထက္စီးနင္း အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ၊ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈအမ်ိဳးမ်ိဳး အပါအဝင္ အလြဲသံုးခံရမႈ၊ ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရမႈ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရမႈတို႔မွ အကာအကြယ္ ရထိုက္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုၿပီး ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

သည္ဥပေဒကို လက္ေတြ႕က်င့္သံုးေရးအတြက္ နည္းဥပေဒထြက္လာဖို႔ လို အပ္ေနေသးတယ္လို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ နားမၾကားသူမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအဖြဲ႕ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေက်ာ္ေက်ာ္က ေထာက္ျပပါတယ္။

‘ဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ အမႈအခင္းေတြ ျဖစ္လာရင္ တိုင္ၾကားလို႔ရမယ့္ ယႏၱရားကလဲ မရွိေသးဘူး” လို႔ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္က ေျပာပါတယ္။

တရားစီရင္ေရးမွာ အသံုးျပဳေနတဲ့ ရာဇသတ္ႀကီးဥပေဒေတြနဲ႔ စြဲခ်က္ေတြဟာ လည္း ၁၈၆၁ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပ႒ာန္း ထားတာ ျဖစ္တယ္။ မသန္စြမ္းေတြကို ဘယ္လိုေမးျမန္းရမယ္၊ ဘယ္လိုဆက္ဆံ ရမယ္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ညႊန္ၾကား ထားဖို႔ လိုေနေသးေၾကာင္း ဥပေဒေရးရာ ကုစားေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာ)ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရး မွဴး တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ေဒၚလွလွရီက ဆိုပါတယ္။

မသန္စြမ္းအမ်ိဳးသမီးေတြကို မႈခင္းေရးရာ ေမးျမန္းစစ္ေဆးမႈေတြအတြက္ သီးသန္႔လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ထားသင့္တယ္လို႔ ေဒၚလွလွရီက ေျပာပါတယ္။

ရဲစခန္း၊ တရား႐ံုး စတဲ့ေနရာေတြက စစ္ေဆးေမးျမန္းမႈေတြဟာ သာမန္လူေတြအတြက္ေတာင္ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရတယ္။

မ်က္စိမျမင္သူ၊ နားမၾကားသူ၊ စကားမေျပာႏိုင္သူ၊ ဉာဏ္ရည္မမီသူေတြစတဲ့ မသန္စြမ္းသူေတြပိုၿပီးခက္ခဲေၾကာင္း မသန္စြမ္းသူမ်ားအေရး လုပ္ကိုင္ေနသူ တို႔က ေထာက္ျပၾကပါတယ္။

လိႈင္သာယာၿမိဳ႕နယ္ မသန္စြမ္းသူ မ်ားအသင္းရဲ႕ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးစိုးပိုင္က တရားခြင္မွာ မသန္စြမ္းသူေတြ ႀကံဳရတတ္တဲ့ အခက္အခဲေတြထဲက အခ်ိဳ႕ကို ေျပာရာမွာေတာ့ “နားမၾကားတဲ့ ကေလးေတြဆိုရင္ တရားခြင္မွာ အသံုးျပဳလို႔ရတဲ့ sign language (သေကၤတစကားေျပာ နည္း) လဲ မတတ္ဘူး၊ ဒါကို သင္ေပးတာ ကလဲ တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာမွရန္ကုန္နဲ႔ မႏၱေလးမွာ တစ္ေက်ာင္းစီပဲ ရွိတယ္၊ လႊမ္းျခံဳမႈ အ ရမ္းနည္းေတာ့ အမ်ားစုက မသိၾကဘူး၊ မိသားစုတြင္းမွာသံုးတဲ့ ေျခဟန္လက္ဟန္ နဲ႔ေျပာတာပဲ ရွိတယ္၊ ဒါကို မိသားစုဝင္က အနီးစပ္ဆံုး ဘာသာျပန္ေပးတာကို တရား ႐ံုးက လက္ခံႏိုင္ဖို႔ အခက္အခဲရွိတယ္”လို႔ ဆိုပါတယ္။

တရားခြင္မွာ သည္လိုအခက္အခဲေတြ ရွိေနတာဟာ မသန္စြမ္းေတြကို အႏိုင္က်င့္ေစာ္ကားဖို႔ ေခ်ာင္းေျမာင္းေနသူေတြအတြက္ အခြင့္အေရးတစ္ခုလိုျဖစ္ေန ေၾကာင္း ဥပေဒေရးရာ ကုစားေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာ) ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒၚလွလွရီ က ေထာက္ျပပါတယ္။

‘လက္ရွိက်ဴးလြန္ေနၾကတဲ့ မုဒိမ္းမႈေတြဟာ မသန္စြမ္းအမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးေတြကို ဦးတည္ၿပီး က်ဴးလြန္ေနသလားလို႔ သံသယျဖစ္မိတယ္” လို႔ ေဒၚလွလွရီ က ေျပာပါတယ္။

မသန္စြမ္းေတြ မတရားခံရလို႔ တိုင္တန္းၿပီဆိုရင္ “ဦးေႏွာက္က ပံုမွန္မဟုတ္ လို႔ ေလွ်ာက္ေျပာေနတာ”လို႔ ယူဆသူမ်ားရွိတတ္ၾကၿပီး မသန္စြမ္းေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ျမႇင့္တင္ေပးရမယ့္အစား ဖံုးဖိဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကသူမ်ားပင္ ရွိေနတယ္ဆို တာပါပဲ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ျပင္ ဆင္ေျခဖံုးရပ္ကြက္တစ္ခုမွာ ဆန္အိတ္ေဟာင္းေတြကာထားၿပီး သံုးထပ္သားျပားအပိုင္းေလးေတြဟို တစ္စ သည္တစ္စခင္းထားတဲ့ ခပ္နိမ့္နိမ့္ ခပ္ယိုင္ယိုင္အိမ္ေလးထဲမွာေတာ့ ဘယ္အရာေတြ ဘယ္ေလာက္ပဲ ခက္ခဲေနပါ ေစ အမွန္တရားဆိုတာ တစ္ေန႔ေပၚမွာပါလို႔ ယံုၾကည္ေနတဲ့ မသန္စြမ္းသူေလး မစံပယ္ ရွိေနပါတယ္။

“သမီး မတရားခံရတာေလ၊ သမီးမွ ာလဲ သိကၡာနဲ႔ပါ၊ ဒီတရား႐ံုးမရရင္ ေနာက္ တရား႐ံုးတက္မွာပဲ၊ သမီး ဘယ္ေတာ့မွ အေလွ်ာ့မေပးဘူး”လို႔ မစံပယ္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

ခင္စႏၵာျမင့္
(Myanmar Now)