တီဘီေရာဂါက ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးျပႆနာအျဖစ္ ရွိေနဆဲ

ရန္ကုန္၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၄ – ကမၻာေပၚမွာ တီဘီေရာဂါက ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးျပႆနာအျဖစ္တည္ရွိေနဆဲျဖစ္ၿပီး ကမၻာ႔လူဦးေရရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုမွာ တီဘီပိုးကူးစက္ခံထားရသလို ႏွစ္စဥ္ တီဘီလူနာ ၉.၆ သန္းခန္႔ ရွိေနၿပီး ၁.၅ သန္း ခန္႔က ေသဆံုးေနရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနမွဴး ေဒါက္တာဝင္းလြင္က ဒီေန႔ကမၻာေပၚမွာ တီဘီေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရးလုပ္ငန္းေတြေဆာင္ရြက္တဲ့အခါ အဓိကစိန္ေခၚ မႈေလးရပ္နဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္၊ ပထမစိန္ေခၚမႈက ကမၻာမွာႏွစ္စဥ္ျဖစ္ပြားတဲ့ တီဘီလူနာသစ္ေတြထဲက ေျခာက္သန္းခန္႔သာ ရွာေဖြကုသေပးႏိုင္ခဲ့တာေၾကာင့္ ေရာဂါရွာေဖြကု သေပးႏိုင္ျခင္းမရွိတဲ့ က်န္ ၃.၆ သန္းခန္႔က တျခားသူေတြထံ တီဘီေရာဂါကူးစက္ျပန္႔ပြားေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
သူကပဲဆက္ၿပီး တီဘီပိုးကိုေတြ႕ရွိၿပီး ႏွစ္၁၀ဝ အၾကာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွာ လူရဲ႕ကိုယ္ခံစြမ္းအားကိုုက်ဆင္းေစတဲ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးကိုေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး တီဘီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈနဲ႔ေသဆံုုး မႈေတြျမင့္တက္ျခင္းက ဒုတိယစိန္ေခၚမႈျဖစ္တယ္၊ တတိယစိန္ေခၚမႈကေတာ့ တီဘီေရာဂါကုသတဲ့အခါအစြမ္းအထက္ဆံုးျဖစ္တဲ့ တီဘီေဆး soniazid နဲ႔ Rifa-mpicin ေဆးႏွစ္မ်ိဳးကိုယဥ္ပါးတဲ့ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီေရာဂါျဖစ္ပြားလာတာျဖစ္ပါတယ္၊ စတုတၳစိန္ေခၚမႈကေတာ့ျမင့္တက္လာတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလူဦးေရနဲ႔ ၿမိဳ႕ျပျဖစ္ထြန္းမႈေတြေၾကာင့္ေရာဂါကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ခက္ခဲလာတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။
ကမၻာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ကထုတ္ျပန္တဲ့ Global TB Report ၂၀၁၆ အရ ျမန္မာႏိုုင္ငံက ကမၻာ႔တီဘီ/အိတ္ခ်္အိုင္ဗီနဲ႔ေဆးယဥ္ပါးတီဘီအျဖစ္ အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံ ၃၀ မွာ ပါ၀င္ေနဆဲ သိရပါတယ္။ တီဘီျဖစ္ပြားမႈအေျခအေနကလည္း ကမၻာ႔ႏိုုင္ငံေတြအနက္ အဆင့္ ၁၁၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြအနက္ စတုတၳအဆင့္အျဖစ္အမ်ားဆံုးႏိုင္ငံအျဖစ္ရပ္တည္ေန တယ္လို႔သိရပါတယ္။ ၂၀၁၂-၂၀၁၃ ခုႏွစ္ကျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ တတိယအႀကိမ္ေျမာက္ Nationwide Drug Resis-tant TB Survey အရ တီဘီလူနာသစ္သစ္ေတြရဲ႕ငါးရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေဆးယဥ္ပါးတီဘီျဖစ္ပြားေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ တီဘီ/အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေရာဂါတြဲၿပီးခံစားေနရတဲ့သူေတြနဲ႔ ေဆးယဥ္ပါးခံစားေနရတဲ့ တီဘီလူနာေတြကိုရွာေဖြကုသမႈေပးႏိုင္ေရးကို ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုအပ္လာသလို အမ်ိဳးသားအဆင့္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးစီမံ ကိန္း(National Health Plan)မွာလည္း အဓိက ဦးစားေပးအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ေဆာင္ရြက္ဖို႔လိုတယ္လို႔သိရပါတယ္။
လက္ရွိမွာေတာ့ ၂၀၁၅ခုႏွစ္ရဲ႕ စာရင္းေတြအရတီဘီလူနာစုစုေပါင္း ၁၄၀,ဝ၀ဝ ေက်ာ္ကိုရွာေဖြကုသႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မႈ အေျခအေနကိုသံုးသပ္ရရင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ မွာ လူတစ္သိန္းမွာ TB incidence ၃၆၅ ဦးျဖစ္ ပြားၿပီး တီဘီေရာဂါေၾကာင့္ ၄၉ ဦးေသဆံုးေၾကာင္းသိရပါတယ္။

Author – ၿဖိဳးစႏၵာ